कलेजो शरीरको महत्वपूर्ण अंग हो। यसले खानाबाट प्राप्त पोषक तत्वको प्रशोधन गर्नुका साथै शरीरमा जम्मा भएका विभिन्न हानिकारक पदार्थलाई बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ। कलेजोमा समस्या देखिएपछि खानपानमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्। गलत खानपानले कलेजोमा थप बोसो जम्मा हुने तथा समस्या बढ्न सक्ने भएकाले केही खानेकुरा सकेसम्म त्याग्न वा कम गर्नुपर्छ।
कलेजोमा समस्या भएका व्यक्तिले मदिरा सेवन नगर्नु सबैभन्दा महत्वपूर्ण हुन्छ। मदिराले कलेजोमा थप क्षति पुर्याउन सक्छ। विशेषगरी हेपाटाइटिस, फ्याटी लिभर वा सिरोसिस भएका व्यक्तिले चिकित्सकको सल्लाहअनुसार पूर्ण रूपमा मदिराबाट टाढा रहनुपर्छ।
धेरै तेलमा तारिएका खाना, फ्राइज, पकौडा, समोसा, चिप्स तथा अत्यधिक बोसो भएको खाना कम गर्नुपर्छ। यस्ता खानेकुराले शरीरमा बोसो बढाउनुका साथै फ्याटी लिभरको समस्या भएका व्यक्तिलाई थप असर गर्न सक्छ।
ससेज, सलामी, बेकन तथा अन्य अत्यधिक प्रशोधित मासुमा नुन र बोसोको मात्रा धेरै हुन सक्छ। त्यसैले यस्ता खानेकुरा सकेसम्म सीमित गर्नु राम्रो हुन्छ।
कोल्ड ड्रिंक, अत्यधिक गुलियो जुस, मिठाइ, केक, पेस्ट्री तथा अन्य धेरै चिनी भएका खानेकुरा कम गर्नुपर्छ। विशेषगरी फ्याटी लिभर भएका व्यक्तिले थपिएको चिनीको मात्रा घटाउनु उपयोगी हुन्छ।
अत्यधिक नुन भएको खाना पनि कम गर्नुपर्छ। विशेषगरी कलेजोको गम्भीर समस्या भएका र शरीरमा पानी जम्ने समस्या देखिएका व्यक्तिले नुनको मात्रा चिकित्सकको सल्लाहअनुसार नियन्त्रण गर्नुपर्ने हुन सक्छ।
कलेजोमा समस्या हुँदा चिकित्सकको सल्लाहबिना औषधि, जडीबुटीजन्य उत्पादन वा विभिन्न सप्लिमेन्ट सेवन गर्नु जोखिमपूर्ण हुन सक्छ। केही औषधि वा सप्लिमेन्टले कलेजोमा थप असर गर्न सक्छन्।
कलेजोको समस्या भएका व्यक्तिले सामान्यतया सन्तुलित आहारमा ध्यान दिनुपर्छ। ताजा सागसब्जी, फलफूल, साबुत अन्न, उपयुक्त मात्रामा प्रोटिन तथा पर्याप्त पानीजस्ता कुरा अवस्थाअनुसार आहारमा समावेश गर्न सकिन्छ। तर सिरोसिस, हेपाटाइटिस वा अन्य गम्भीर कलेजो रोग भएका व्यक्तिको आहार रोगको अवस्था र चिकित्सकीय सल्लाहअनुसार फरक हुन सक्छ।
कलेजो बिग्रिएको शंका भएमा केवल खानपान परिवर्तन गरेर बस्नु हुँदैन। आँखा वा छाला पहेँलो हुने, पेट सुन्निने, असामान्य थकान, भोक कम हुनेजस्ता लक्षण देखिएमा स्वास्थ्यकर्मीबाट जाँच गराउनु आवश्यक हुन्छ।