बाढीपीडितको सम्झनामा राष्ट्रिय शोक, देशभर आधा झुकाइयो राष्ट्रिय झण्डा

1k Shares

काठमाडौं । रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीमा परी ज्यान गुमाएकाहरूको सम्मानमा आज देशभर राष्ट्रिय शोक मनाइँदै छ। सरकारले बाढीमा ज्यान गुमाउनेहरूप्रति सम्मान व्यक्त गर्दै सोमबार राष्ट्रिय शोक मनाउने निर्णय गरेपछि देशभरका सरकारी कार्यालयमा राष्ट्रिय झण्डा आधा झुकाइएको छ।

गत भदौ १८ गते बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले भोटेकोशीमा आएको अकल्पनीय तथा भीषण बाढीका कारण ज्यान गुमाउनेहरूको सम्मानमा भदौ २२ गते राष्ट्रिय शोक मनाउने निर्णय गरेको थियो। सोही निर्णयअनुसार आज नेपालभरका सरकारी कार्यालयमा राष्ट्रिय झण्डा आधा झुकाइएको हो। विदेशस्थित नेपाली दूतावास तथा नियोगमा समेत राष्ट्रिय शोक मनाइएको छ।

भदौ १० गते रसुवाको भोटेकोशीमा आएको बाढी क्रमशः त्रिशूली र नारायणी नदी प्रणालीमा फैलिँदा रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, तनहुँ, चितवन तथा नवलपरासीका विभिन्न क्षेत्रमा ठूलो जनधनको क्षति भएको थियो।

बाढीपछि नदी किनार तथा आसपासका बस्ती, सडक, पुल, जलविद्युत् आयोजना र अन्य भौतिक संरचनामा ठूलो क्षति पुगेको छ। बाढीले सयौँ परिवार विस्थापित हुनुका साथै धेरै मानिस अझै सम्पर्कविहीन अवस्थामा छन्।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणको पछिल्लो विवरणअनुसार बाढीमा परी १ हजार ३ सयभन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको छ भने हजारौँ मानिस अझै सम्पर्कविहीन छन्। पछिल्लो अद्यावधिक विवरणमा १ हजार ३४२ जनाको मृत्यु भएको र ४ हजार ९९६ जना सम्पर्कविहीन रहेको उल्लेख छ।

यस विपद्मा हजारौँ मानिस घाइते भएका छन् भने १३ हजारभन्दा बढीको उद्धार गरिएको छ। खोज तथा उद्धार कार्यमा नेपाल प्रहरी, नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरीसहित ठूलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ।

बेपत्ताको खोजी अझै चुनौतीपूर्ण

बाढी गएको लामो समय बितिसक्दा पनि ठूलो संख्यामा मानिस सम्पर्कविहीन रहेकाले उनीहरूको खोजी र पहिचान अहिले पनि मुख्य चुनौती बनेको छ। नदीले बगाएर विभिन्न स्थानमा पुर्‍याएका शव तथा मानव अवशेष संकलन गरी पहिचानको प्रक्रिया अघि बढाइएको छ।

बाढी प्रभावित जिल्लामा भेटिएका शवमध्ये धेरैको पहिचान हुन बाँकी रहेकाले परिवारजनमा अझै अन्योल कायम छ। आफन्तबाट डीएनए नमुना संकलन गर्ने, फरेन्सिक परीक्षण गर्ने तथा उपलब्ध विवरणसँग मिलान गर्ने कामसमेत अघि बढाइएको छ।

उद्धारपछि राहत र पुनर्स्थापनाको चुनौती

विपद्पछि उद्धार गरिएका मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा राख्ने, खाद्यान्न तथा अत्यावश्यक सामग्री उपलब्ध गराउने र स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने काम भइरहेको छ। सडक तथा पुलमा भएको क्षतिका कारण कतिपय प्रभावित क्षेत्रमा राहत सामग्री पुर्‍याउनसमेत कठिनाइ देखिएको छ।

बाढीले भौतिक पूर्वाधारमा पुर्‍याएको क्षति ठूलो भएकाले तत्कालीन राहतसँगै दीर्घकालीन पुनर्निर्माण सरकारका लागि अर्को ठूलो चुनौती बनेको छ। क्षतिग्रस्त सडक, पुल, जलविद्युत् आयोजना, विद्युत् संरचना तथा निजी आवास पुनर्निर्माणका लागि ठूलो स्रोत आवश्यक पर्ने देखिएको छ।

राष्ट्रिय शोकले दिएको सन्देश

आज मनाइँदै गरेको राष्ट्रिय शोक केवल मृतकप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्ने अवसर मात्र नभई विपद्बाट प्रभावित परिवारप्रति राज्यको ऐक्यबद्धता जनाउने दिनसमेत हो। ठूलो मानवीय क्षति भएको यस विपद्ले नेपालको विपद् पूर्वतयारी, नदी तटीय बस्तीको सुरक्षा, पूर्वसूचना प्रणाली तथा जलवायुजन्य जोखिम व्यवस्थापनलाई थप प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता उजागर गरेको छ।

राष्ट्रिय शोकसँगै अब सरकारले बेपत्ताको खोजी, मृतकको पहिचान, पीडित परिवारलाई राहत, विस्थापितको पुनर्स्थापना र क्षतिग्रस्त संरचनाको पुनर्निर्माणलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाउनुपर्ने देखिएको छ।

भोटेकोशीबाट सुरु भएको बाढीले त्रिशूली हुँदै नारायणी नदी प्रणालीमा पुर्‍याएको क्षति नेपालको पछिल्लो समयकै ठूलो प्राकृतिक विपद्मध्ये एक बनेको छ। यस विपद्ले सयौँ परिवारमा अपूरणीय क्षति पुर्‍याउनुका साथै हजारौँ नागरिकको जीवन प्रभावित बनाएको छ।

सम्बन्धित समाचार