बहुपक्षीय मञ्चमा नेपालको उपस्थिति र प्रभावबीच ठूलो खाडल

1.1k Shares

काठमाडौं । नेपाल लामो समयदेखि संयुक्त राष्ट्रसंघलगायत विभिन्न बहुपक्षीय मञ्चमा सक्रिय रूपमा सहभागी हुँदै आए पनि अन्तर्राष्ट्रिय तहमा आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्न भने अझै चुनौती रहेको देखिएको छ।

नेपालले संयुक्त राष्ट्रसंघको सदस्य बनेदेखि नै बहुपक्षीय कूटनीतिलाई आफ्नो विदेश नीतिको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा अघि बढाउँदै आएको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघको बडापत्र, असंलग्नता, पञ्चशीलका सिद्धान्त तथा अन्तर्राष्ट्रिय कानुनमा आधारित विदेश नीति अवलम्बन गर्ने नेपालको संवैधानिक व्यवस्था छ।

बहुपक्षीय मञ्चहरूमा नेपालले विशेषगरी अल्पविकसित तथा भूपरिवेष्टित मुलुक, हिमाली क्षेत्र र जलवायु परिवर्तनबाट प्रभावित देशका मुद्दा उठाउँदै आएको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघीय शान्ति स्थापनामा नेपाली सुरक्षाकर्मीको निरन्तर सहभागिता पनि नेपालको बहुपक्षीय संलग्नताको महत्वपूर्ण पक्ष हो।

तर अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा सहभागिता र त्यहाँको निर्णय प्रक्रियामा प्रभाव पार्ने क्षमताबीच भने अन्तर देखिएको कूटनीतिक विश्लेषणहरूमा उल्लेख छ। नेपालले आफ्ना मुद्दा प्रस्तुत गर्ने गरे पनि ती विषयलाई अन्तर्राष्ट्रिय प्राथमिकतामा पुर्‍याउन, विभिन्न मुलुकसँग प्रभावकारी सहकार्य निर्माण गर्न र त्यसबाट ठोस परिणाम हासिल गर्न थप रणनीतिक पहल आवश्यक रहेको औँल्याइएको छ।

यसैबीच पछिल्लो संयुक्त राष्ट्रसंघ महासभाका क्रममा नेपालले जलवायु परिवर्तन, हिमाली क्षेत्रको जोखिम तथा विकासशील मुलुकका सरोकारलाई प्राथमिकताका साथ उठाएको छ। परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले महासभाका क्रममा करिब ४० वटा द्विपक्षीय तथा बहुपक्षीय भेटवार्ता गर्दै नेपालको प्राथमिकता अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसमक्ष राखेका थिए।

नेपालका लागि अब बहुपक्षीय मञ्चमा नियमित उपस्थिति कायम राख्नुका साथै आफ्ना प्राथमिकता र राष्ट्रिय हितलाई प्रभावकारी रूपमा स्थापित गर्ने कूटनीतिक क्षमता विकास गर्नु महत्वपूर्ण विषय बनेको छ।

 
 
 
 
 
 
 
 
सम्बन्धित समाचार