काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशन आजदेखि काठमाडौंमा सुरु हुँदैछ। स्थापनाकालदेखि हालसम्म कांग्रेसले १४ वटा नियमित महाधिवेशन सम्पन्न गरिसकेको छ। ती महाधिवेशनले पार्टीको नेतृत्व चयनसँगै नेपाली राजनीतिको विभिन्न चरणमा कांग्रेसको संगठनात्मक र राजनीतिक दिशासमेत तय गरेका छन्।
कांग्रेसको पहिलो महाधिवेशन सन् १९४७ मा भारतको कोलकातामा भएको थियो। त्यसपछि विभिन्न समयमा काठमाडौंसहित भारतका विभिन्न सहरमा पार्टीका महाधिवेशन आयोजना भएका थिए।
कांग्रेसको पहिलो महाधिवेशनबाट बीपी कोइराला पार्टी नेतृत्वमा आएका थिए। त्यसपछिका महाधिवेशनमा पार्टीको नेतृत्व विभिन्न नेताहरूले सम्हाल्दै आएका छन्।
कांग्रेसका प्रारम्भिक महाधिवेशनहरू भारतका विभिन्न स्थानमा भएका थिए। नेपाली राजनीतिक आन्दोलनका क्रममा पार्टीको संगठन विस्तार हुँदै गएसँगै पछिल्ला महाधिवेशनहरू नेपालमै केन्द्रित हुन थाले।
कांग्रेसको पछिल्लो चरणका अधिकांश महाधिवेशन काठमाडौंमा आयोजना भएका छन्। पार्टीको १३औँ महाधिवेशन काठमाडौंमा सम्पन्न भएको थियो भने १४औँ महाधिवेशन २०७८ सालमा काठमाडौंमै आयोजना भएको थियो। उक्त महाधिवेशनबाट शेरबहादुर देउवा सभापतिमा निर्वाचित भएका थिए।
१४औँ महाधिवेशनमा सभापतिका लागि देउवासँगै डा. शेखर कोइराला, प्रकाशमान सिंह, विमलेन्द्र निधि, कल्याण गुरुङलगायत नेताहरू प्रतिस्पर्धामा थिए। पहिलो चरणमा कुनै उम्मेदवारले आवश्यक बहुमत प्राप्त गर्न नसकेपछि दोस्रो चरणको निर्वाचन भएको थियो।
दोस्रो चरणको निर्वाचनमा देउवा निर्वाचित भएका थिए। त्यसपछि कांग्रेसले पाँच वर्षका लागि नयाँ केन्द्रीय नेतृत्व पाएको थियो।
कांग्रेसको इतिहासमा बीपी कोइराला, कृष्णप्रसाद भट्टराई, गिरिजाप्रसाद कोइराला, सुशील कोइराला र शेरबहादुर देउवालगायत नेताहरूले पार्टी सभापतिको जिम्मेवारी सम्हालेका छन्।
पार्टीको १४औँ महाधिवेशनसम्म आइपुग्दा कांग्रेसको नेतृत्वमा पुस्तागत परिवर्तनसँगै संगठन र राजनीतिक कार्यदिशामा समेत विभिन्न चरणका परिवर्तन देखिएका छन्।
यसैबीच कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशन काठमाडौंको खुलामञ्चमा उद्घाटन हुँदैछ। महाधिवेशनले पार्टीको आगामी नेतृत्व तथा राजनीतिक र सांगठनिक दिशाबारे निर्णय गर्नेछ।
कांग्रेसका लागि १५औँ महाधिवेशन विगतका १४ महाधिवेशनको निरन्तरतासँगै नयाँ राजनीतिक चरणमा पार्टीको नेतृत्व र कार्यदिशा तय गर्ने अवसरका रूपमा रहेको छ।