काठमाडौँ । इरान, अमेरिका र इजरायलबीचको युद्ध पछिल्लो एक सातामा फेरि तीव्र बनेको छ । युद्धविरामको प्रयास भए पनि होर्मुज जलडमरूमध्यमा भएका आक्रमण, अमेरिकी हवाई कारबाही, इरानी प्रतिआक्रमण तथा इजरायलको सैन्य तयारीका कारण मध्यपूर्वमा तनाव पुनः बढेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् ।
अमेरिकी सेनाले जुलाई ७ मा इरानका ८० भन्दा बढी सैन्य लक्ष्यमा आक्रमण गरेको जनाएको छ। ती आक्रमणमा इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड (आईआरजीसी) का दर्जनौं डुंगा, ड्रोन प्रक्षेपणस्थल तथा हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली नष्ट गरिएको अमेरिकाको दाबी छ। इरानले भने यसलाई युद्धविराम उल्लंघन भन्दै कडा प्रतिकार गर्ने चेतावनी दिएको छ ।
त्यसपछि इरान समर्थित समूहहरूबाट होर्मुज जलडमरूमध्य क्षेत्रमा तेल ट्यांकरमाथि आक्रमण भएपछि विश्व ऊर्जा बजारमा समेत असर परेको छ। अमेरिका र उसका साझेदार देशहरूले समुद्री मार्ग सुरक्षित बनाउन सैन्य उपस्थिति बढाएका छन् ।

यसबीच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्धविराम औपचारिक रूपमा समाप्त भएको घोषणा गर्दै इरानसँग वार्ता जारी राख्न सकिने संकेत दिएका छन् । इरानले पनि मध्यस्थतामार्फत संवादको सम्भावना अस्वीकार नगरे पनि अमेरिकी दबाबमा वार्ता नहुने अडान दोहोर्याएको छ ।
इजरायलले इरानबाट थप आक्रमण हुन सक्ने भन्दै उच्च सतर्कता अपनाएको छ। इरानले आफ्ना पूर्वाधारमाथि आक्रमण भए इजरायल सुरक्षित नरहने चेतावनी दिएको छ ।
युद्ध सुरु भएयता हजारौं मानिसको ज्यान गएको विभिन्न स्रोतहरूले जनाएका छन्। पछिल्लो उपलब्ध तथ्यांकअनुसार इरानमा कम्तीमा ३,४६८ जनाको मृत्यु भएको सरकारी विवरण छ भने केही मानवअधिकार समूहहरूले मृतक संख्या अझ बढी रहेको बताएका छन्। हजारौं घाइते भएका छन्। इजरायल, लेबनान, अमेरिका तथा अन्य प्रभावित मुलुकमा पनि सैनिक र सर्वसाधारणको मृत्यु तथा घाइते हुने क्रम जारी छ। विभिन्न पक्षले सार्वजनिक गरेका तथ्यांकमा अन्तर रहेकाले स्वतन्त्र रूपमा सबै संख्या पुष्टि हुन सकेको छैन।
पछिल्लो एक सातामा कुनै ठूलो नयाँ भूभाग कब्जा भएको आधिकारिक पुष्टि नभए पनि होर्मुज जलडमरूमध्यको सुरक्षा र नियन्त्रणलाई लिएर दुवै पक्षबीच तनाव बढेको छ। अमेरिका अन्तर्राष्ट्रिय जलमार्ग खुला राख्ने पक्षमा रहेको छ भने इरानले उक्त क्षेत्रमा आफ्नो नियन्त्रण कायम रहने अडान लिएको छ।
युद्धविराम प्रभावहीन बन्दै गएको, कूटनीतिक वार्ता जारी रहे पनि सैन्य गतिविधि नरोकिएको र कुनै पनि बेला थप ठूलो सैन्य भिडन्त हुन सक्ने अवस्था रहेको अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषणहरूमा उल्लेख गरिएको छ। अमेरिका, इजरायल र इरान तीनै पक्षले आफ्नो सैन्य तयारीलाई उच्च अवस्थामा राखेका छन्।