रुस–युक्रेन युद्ध : पछिल्ला १०० दिनमा आक्रमण, हताहती र प्रतिरक्षाको अवस्था

1.1k Shares

काठमाडौँ । रुस र युक्रेनबीचको युद्धमा पछिल्ला १०० दिनमा स्थलयुद्धसँगै ड्रोन तथा क्षेप्यास्त्र आक्रमण तीव्र बनेको छ। दुवै पक्षले एकअर्काको सैन्य, ऊर्जा तथा औद्योगिक संरचनालाई लक्षित गर्दै लामो दूरीका आक्रमण बढाएका छन्।

war3.jpeg

युद्धको अग्रपंक्तिमा रुसले केही भूभाग कब्जा गरे पनि तीव्र गतिमा निर्णायक सफलता हासिल गर्न सकेको छैन। पछिल्ला चार सातामा भने रुसले करिब ३३ वर्गमाइल अर्थात् ८५ वर्गकिलोमिटर भूभागमा शुद्ध बढत गरेको DeepState को तथ्यांकलाई आधार बनाउँदै विश्लेषण गरिएको छ।

रुसको आक्रमण थप तीव्र

पछिल्लो अवधिमा रुसले युक्रेनका सहर, ऊर्जा संरचना, औद्योगिक क्षेत्र, सैन्य भण्डारण केन्द्र तथा यातायात संरचनामाथि ड्रोन, ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र र ग्लाइड बम प्रयोग बढाएको छ।

अगस्ट ११ मा रुसले युक्रेनका विभिन्न क्षेत्रमा गरेको आक्रमणमा कम्तीमा १० सर्वसाधारण मारिएका थिए। जापोरिज्जियामा मात्रै स्टिल उद्योगका सात कर्मचारीको मृत्यु भएको रिपोर्ट छ। अगस्ट १ मा राजधानी किएभमा भएको रुसी क्षेप्यास्त्र आक्रमणमा कम्तीमा नौ जनाको मृत्यु भएको थियो।

रुसले पछिल्लो समय तीव्र गतिका जेट–सञ्चालित ड्रोनको प्रयोग पनि बढाएको युक्रेनी पक्षको दाबी छ। यस्ता ड्रोन परम्परागत ड्रोनभन्दा छिटो हुने भएकाले युक्रेनको हवाई प्रतिरक्षामाथि थप दबाब परेको छ।

रुसी सेनाको ठूलो क्षति

युद्धको अग्रपंक्तिमा रुसी सेनाले ठूलो मानवीय तथा सैन्य क्षति बेहोरेको पश्चिमी विश्लेषणहरूले देखाएका छन्। CSIS को जुलाईको आकलनअनुसार सन् २०२२ को पूर्ण आक्रमणयता रुसी सेनाको कुल सैन्य हताहती करिब १४ लाख पुगेको र मृतकको संख्या ४ लाख ५० हजारसम्म हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। यी तथ्यांक अनुमानमा आधारित भएकाले वास्तविक संख्या फरक हुन सक्छ।

जुलाईमा रुसले ठूलो संख्यामा सैनिक गुमाएर तुलनात्मक रूपमा सीमित भूभाग मात्र कब्जा गरेको विश्लेषण पनि सार्वजनिक भएको छ।

युक्रेनको प्रतिआक्रमण : रुसभित्रै गहिरा प्रहार

युक्रेनले पछिल्ला महिनामा रुसको भूभागभित्र लामो दूरीका ड्रोन आक्रमणलाई आफ्नो प्रमुख रणनीति बनाएको छ। रुसी तेल प्रशोधन केन्द्र, हवाई अड्डा, सैन्य संरचना, हवाई प्रतिरक्षा प्रणाली र रसद केन्द्रलाई निशाना बनाइएका छन्।

पछिल्लो ४० दिनमा युक्रेनले रुस तथा कब्जामा रहेका क्षेत्रका १०० भन्दा बढी रणनीतिक स्थानमा सफल आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ। तेल प्रशोधन केन्द्र र सैन्य पूर्वाधारमाथिका आक्रमणबाट रुसको युद्ध क्षमतामा आर्थिक दबाब सिर्जना गर्ने युक्रेनको रणनीति देखिन्छ।

अगस्ट १३ मा युक्रेनी ड्रोन आक्रमणपछि रुसको ओर्स्क तेल प्रशोधन केन्द्र बन्द भएको र मर्मतमा महिनौँ लाग्न सक्ने रुसी क्षेत्रीय अधिकारीहरूले बताएका छन्। त्यसका कारण स्थानीय इन्धन आपूर्तिमा समेत समस्या देखिएको छ।

युक्रेनको हवाई प्रतिरक्षामा दबाब

रुसले ठूलो संख्यामा ड्रोन र ब्यालेस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रयोग गर्न थालेपछि युक्रेनको हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीमा दबाब बढेको छ। विशेषगरी अमेरिकी निर्मित Patriot प्रणालीका इन्टरसेप्टर क्षेप्यास्त्रको अभाव युक्रेनका लागि प्रमुख चुनौती बनेको छ।

युक्रेनले यसको जवाफमा कम लागतका इन्टरसेप्टर ड्रोन, इलेक्ट्रोनिक युद्ध प्रणाली तथा आफ्नै लामो दूरीका ड्रोन उत्पादन बढाइरहेको छ।

अग्रपंक्तिको अवस्था

अग्रपंक्तिमा युद्ध अझै क्षययुद्ध को स्वरूपमा छ। रुसले डोनेट्स्क तथा अन्य पूर्वी क्षेत्रमा निरन्तर दबाब कायम राखे पनि २०२६ को वसन्त–ग्रीष्मकालीन रुसी अभियानले अपेक्षित रणनीतिक सफलता हासिल गर्न नसकेको विश्लेषण गरिएको छ।

यसैबीच युक्रेनले डोनेट्स्क, जापोरिज्जिया र द्निप्रोपेत्रोभ्स्क क्षेत्रमा केही स्थानमा प्रतिआक्रमण गर्दै भूभाग फिर्ता लिएको दाबी गरेको छ। युक्रेनका अनुसार जनवरीदेखि अगस्टसम्मको एक अभियानमा करिब ७४५ वर्गकिलोमिटर भूभाग पुनः नियन्त्रणमा लिइएको छ। स्वतन्त्र स्रोतहरूले केही बस्ती युक्रेनले पुनः नियन्त्रणमा लिएको पुष्टि गरे पनि दुवै पक्षका युद्धसम्बन्धी दाबीलाई सावधानीपूर्वक हेर्नुपर्ने हुन्छ।

दुवै पक्षको रणनीति

पछिल्लो १०० दिनको युद्ध हेर्दा रुसको मुख्य रणनीति ठूलो संख्यामा ड्रोन, क्षेप्यास्त्र र ग्लाइड बम प्रयोग गरी युक्रेनको हवाई प्रतिरक्षा, ऊर्जा तथा औद्योगिक संरचनालाई कमजोर बनाउने र अग्रपंक्तिमा क्रमिक भूभाग कब्जा गर्ने देखिन्छ।

युक्रेनले भने ड्रोन उत्पादन बढाउने, रुसभित्रका सैन्य तथा ऊर्जा संरचनामाथि गहिरा प्रहार गर्ने र अग्रपंक्तिमा रुसको रसद तथा आपूर्ति प्रणालीलाई कमजोर बनाउने रणनीति अघि सारेको छ।

शान्ति वार्ताको अवस्था

युद्ध अन्त्य गर्ने कूटनीतिक प्रयासहरू भए पनि हालसम्म निर्णायक सहमति बन्न सकेको छैन। दुवै पक्षले सैन्य दबाब कायम राख्दै वार्तामा आफ्नो स्थिति बलियो बनाउने प्रयास गरिरहेका छन्।

पछिल्लो अवस्थाले युद्ध तत्काल अन्त्य हुनेभन्दा लामो क्षययुद्ध र ड्रोन–क्षेप्यास्त्र आक्रमणको नयाँ चरणतर्फ अघि बढिरहेको संकेत गरेको छ।

समग्रमा, पछिल्ला १०० दिनमा रुसले अग्रपंक्तिमा केही भूभाग थप नियन्त्रणमा लिए पनि ठूलो मानवीय क्षति बेहोरेको छ। युक्रेनले भने रुसभित्र गहिरा ड्रोन आक्रमणमार्फत तेल, सैन्य र औद्योगिक संरचनालाई निशाना बनाउँदै प्रतिरक्षा रणनीति अघि बढाएको छ।

यसले युद्धलाई परम्परागत स्थलयुद्धबाट बढाएर ड्रोन, क्षेप्यास्त्र, इलेक्ट्रोनिक युद्ध र औद्योगिक क्षमताबीचको दीर्घकालीन संघर्षमा परिणत गरिरहेको छ।

 
 
सम्बन्धित समाचार