काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले ह्वाइट हाउस प्रवेशमा रोक लगाएपछि सीएनएन, पोलिटिको र एमएस नाउले प्रशासनविरुद्ध कानुनी प्रक्रिया अघि बढाएका छन् ।
ती तीन सञ्चारमाध्यमले सोमबार वासिङ्टनस्थित अमेरिकी जिल्ला अदालतमा मुद्दा दायर गर्दै आफूहरूका पत्रकारलाई ह्वाइट हाउस प्रवेशबाट रोक लगाउने निर्णयले अमेरिकी संविधानको पहिलो संशोधनअन्तर्गतको प्रेस स्वतन्त्रताको अधिकार उल्लङ्घन गरेको दाबी गरेका छन् । उनीहरूले प्रवेशमा लगाइएको प्रतिबन्ध तत्काल रोक्न अन्तरिम आदेशसमेत माग गरेका छन् ।
ती सञ्चारमाध्यमका अनुसार कुनै पूर्वसूचना वा औपचारिक प्रक्रियाविना पत्रकारको परिचयपत्र र ह्वाइट हाउस प्रवेश सुविधा खोसिएको थियो । उनीहरूले आफूहरूले प्रकाशन तथा प्रसारण गरेका समाचारप्रति प्रशासन असन्तुष्ट भएकै कारण पहुँच रोकिएको दाबी गरेका छन् ।
राष्ट्रपति ट्रम्पले भने सीएनएन, पोलिटिको र एमएस नाउले आफ्नो प्रशासन तथा राष्ट्रपतिबारे ‘झुटा’ र ‘काल्पनिक’ समाचार प्रकाशित गरेको आरोप लगाउँदै प्रतिबन्धको बचाउ गरेका छन् । प्रशासनले ह्वाइट हाउस प्रवेशलाई अधिकार नभई विशेष पहुँचका रूपमा व्याख्या गरेको छ ।
सीएनएनमाथि प्रतिबन्ध लगाएपछि राष्ट्रपति ट्रम्पका कार्यक्रमको टेलिभिजन कभरेज गर्ने पाँच प्रमुख नेटवर्कको प्रेस पूल पनि प्रभावित भएको छ ।
सीएनएन, एबीसी, सीबीएस, फक्स र एनबीसीले पालैपालो राष्ट्रपतिको कार्यक्रम तथा भ्रमणमा क्यामेरा र प्रत्यक्ष भिडियो उपलब्ध गराउँदै आएका थिए । तर सीएनएनलाई पूल ड्युटीबाट हटाइएपछि पाँचै नेटवर्कले राष्ट्रपतिका लागि तोकिएको टेलिभिजन पूल कभरेज अस्थायी रूपमा रोक्ने निर्णय गरेका छन् ।
नेटवर्कहरूले संयुक्त रूपमा सरकारसम्बन्धी सही र स्वतन्त्र सूचना प्राप्त गर्नु जनताको महत्वपूर्ण अधिकार भएको बताएका छन् । उनीहरूको भनाइमा कुनै प्रशासनले आफूलाई मन नपरेको समाचारका कारण कुनै सञ्चारमाध्यमलाई पूल कभरेजबाट हटाउनु उचित हुँदैन ।
यस घटनाका कारण राष्ट्रपतिको न्युयोर्क भ्रमणलगायत कार्यक्रमको नियमित टेलिभिजन कभरेजमा समेत असर परेको छ । ह्वाइट हाउसले भने आफ्नै भिडियो फिडमार्फत राष्ट्रपतिको कार्यक्रम प्रसारण गर्ने विकल्प अघि सारेको छ ।
मुद्दामा सीएनएन, पोलिटिको र एमएस नाउले पहिलो संशोधनअन्तर्गतको प्रेस स्वतन्त्रता तथा पाँचौँ संशोधनअन्तर्गतको उचित कानुनी प्रक्रियाको अधिकार उल्लङ्घन भएको दाबी गरेका छन् । मुद्दा संघीय जिल्ला न्यायाधीश टिमोथी केलीसमक्ष परेको छ ।
अमेरिकामा ह्वाइट हाउस र सञ्चारमाध्यमबीच पहुँच तथा प्रेस स्वतन्त्रताको विषयमा यसअघि पनि विवाद हुँदै आएका छन् । ट्रम्पको पहिलो कार्यकालमा पनि सीएनएनका पत्रकार जिम अकोस्टाको प्रेस परिचयपत्र खारेज गरिएको विषय अदालतसम्म पुगेको थियो । त्यस मुद्दामा अदालतले अस्थायी रूपमा पत्रकारको पहुँच पुनःस्थापित गर्न आदेश दिएको थियो ।
यसपटकको विवाद भने तीन प्रमुख सञ्चारमाध्यममाथिको प्रतिबन्ध, त्यसविरुद्धको संयुक्त कानुनी चुनौती र प्रमुख टेलिभिजन नेटवर्कले राष्ट्रपति कार्यक्रमको पूल कभरेज रोक्ने निर्णयसम्म पुगेको छ ।