काठमाडौं । सर्बियामा विद्यार्थी नेतृत्वको आन्दोलनले संसदीय निर्वाचनमा बहुमत हासिल गरेपछि लामो समयदेखि राजनीतिक प्रभाव कायम राख्दै आएको सत्तारूढ दल पराजित भएको छ । पूर्वराष्ट्रपति आलेक्जान्दर बुचिचले विद्यार्थी समर्थित ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’सँग आफ्नो राजनीतिक समूह पराजित भएको स्वीकार गरेका छन् ।
आइतबार सम्पन्न संसदीय निर्वाचनको प्रारम्भिक परिणामअनुसार २५० सदस्यीय संसद्मा ‘स्टुडेन्ट लिस्ट’ले १३५ देखि १४० सिटसम्म जित्ने अनुमान गरिएको छ । बुचिचको सर्बियन प्रोग्रेसिभ पार्टी (एसएनएस) नेतृत्वको समूह भने करिब १०५ सिटमा सीमित हुने देखिएको छ । अन्तिम आधिकारिक परिणाम भने सार्वजनिक हुन बाँकी थियो ।
सर्बियामा विद्यार्थी आन्दोलनको सुरुवात सन् २०२४ नोभेम्बरमा नोभी साद सहरको रेल्वे स्टेसनको छाना खस्दा १६ जनाको मृत्यु भएपछि भएको थियो । उक्त दुर्घटनापछि निर्माण कार्यको गुणस्तर, सरकारी जवाफदेहिता र भ्रष्टाचारका विषयमा प्रश्न उठाउँदै विद्यार्थीहरू आन्दोलनमा उत्रिएका थिए ।
समयक्रमसँगै आन्दोलन देशव्यापी बन्यो । विद्यार्थीहरूले सरकारसँग पारदर्शिता र जवाफदेहिताको माग गर्दै प्रदर्शन तथा विश्वविद्यालयमा अवरोधका कार्यक्रम सञ्चालन गरेका थिए । पछि यही आन्दोलन संसदीय निर्वाचनमा सहभागी हुने राजनीतिक अभियानमा रूपान्तरण भयो ।
विद्यार्थी समर्थित उम्मेदवारहरूको सूचीमा प्राध्यापक, चिकित्सक, कलाकार, खेलाडी तथा अन्य पेसाका व्यक्तिहरू सहभागी थिए । आन्दोलनले परम्परागत राजनीतिक नेतृत्वभन्दा बाहिरका उम्मेदवारलाई अघि सारेको थियो ।
निर्वाचनमा करिब ७० प्रतिशत मतदाताले मतदान गरेको प्रारम्भिक विवरण छ । यो सन् १९९२ मा युगोस्लाभिया विघटन भएयताकै उच्च मतदान सहभागितामध्ये एक भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् ।
प्रारम्भिक परिणाम सार्वजनिक भएपछि राजधानी बेलग्रेड, नोभी सादलगायतका सहरमा विद्यार्थी तथा समर्थकहरूले विजय उत्सव मनाएका थिए ।
विद्यार्थी सूचीका प्रमुख उम्मेदवार इलिया स्रदानोभिचले निर्वाचन परिणामलाई जनताको आवाजको विजयका रूपमा व्याख्या गर्दै कानुनी शासन र लोकतान्त्रिक संस्थाहरूको पुनर्निर्माणमा काम गर्ने बताएका छन् ।
बुचिच सन् २०१४ देखि प्रधानमन्त्री र सन् २०१७ देखि राष्ट्रपति बनेर सर्बियाको राजनीतिमा प्रभावशाली रहँदै आएका थिए । उनले सेप्टेम्बर २०२६ मा राष्ट्रपति पदबाट राजीनामा दिएर संसदीय निर्वाचनपछि प्रधानमन्त्री बन्ने बाटो खोजेका थिए ।
तर, संसदीय निर्वाचनमा उनको पार्टी पराजित भएपछि राजनीतिक भविष्यबारे नयाँ प्रश्न उठेका छन् । विद्यार्थी समर्थित समूहले बहुमत हासिल गरेको प्रारम्भिक अनुमान सही साबित भएमा उसले नयाँ सरकार गठनको प्रक्रिया अघि बढाउनुपर्नेछ ।
सर्बियाको राजनीतिमा आएको यो परिवर्तनले देशको भ्रष्टाचार नियन्त्रण, कानुनी शासन, सञ्चारमाध्यमको स्वतन्त्रता र युरोपेली संघसँगको सम्बन्धमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने विषय अब महत्त्वपूर्ण हुनेछ
निर्वाचनमा सफलता हासिल गरे पनि विद्यार्थी आन्दोलनबाट उदाएको राजनीतिक समूहसामु सरकार सञ्चालन गर्ने चुनौती हुनेछ । आन्दोलनका क्रममा उठाइएका भ्रष्टाचार नियन्त्रण, पारदर्शिता र संस्थागत सुधारका मागलाई व्यवहारमा कार्यान्वयन गर्नुपर्नेछ ।
सर्बियाले रुस, चीन र पश्चिमी देशहरूसँग सन्तुलित सम्बन्ध कायम गर्दै आएको छ । नयाँ राजनीतिक नेतृत्वले युरोपेली संघसँगको सम्बन्ध, आर्थिक नीति र विदेश नीतिमा कस्तो दिशा लिन्छ भन्ने विषय पनि चासोका साथ हेरिएको छ ।
यस निर्वाचनले विद्यार्थी नेतृत्वको आन्दोलनलाई संसदीय शक्तिमा रूपान्तरण गरेको छ । यद्यपि, राजनीतिक परिवर्तनलाई संस्थागत सुधारमा बदल्न नयाँ नेतृत्वले चाल्ने कदम निर्णायक हुनेछन् ।