नेपालमा युवाका अवसर र चुनौती

1.2k Shares

काठमाडौं । नेपालमा युवाको संख्या ठूलो भए पनि उनीहरूको क्षमता र ऊर्जालाई देश निर्माणमा प्रभावकारी रूपमा प्रयोग गर्न नसकिएको विषय पछिल्लो समय चर्चामा छ। शिक्षा, प्रविधि, उद्यमशीलता, रोजगारी र सामाजिक नेतृत्वका क्षेत्रमा युवाका लागि नयाँ अवसर सिर्जना भइरहे पनि बेरोजगारी, वैदेशिक पलायन र सीपअनुसारको रोजगारीको अभाव प्रमुख चुनौतीका रूपमा देखिएका छन्।

नेपालको आर्थिक तथा सामाजिक रूपान्तरणमा युवाको भूमिका महत्वपूर्ण छ। सूचना प्रविधिको विस्तारसँगै नेपालमै बसेर अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा काम गर्ने अवसर बढेको छ। स्वतन्त्र पेशा, अनलाइन व्यवसाय, डिजिटल सेवा, पर्यटन, कृषि, स्टार्टअप तथा सिर्जनात्मक क्षेत्रमा युवाले नयाँ सम्भावना खोजिरहेका छन्। सरकारी तथा निजी क्षेत्रबाट उद्यमशीलता प्रवर्द्धनका कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेकाले युवाले आफ्नै व्यवसाय सुरु गर्ने अवसरसमेत पाएका छन्।

तर अवसरसँगै चुनौती पनि उत्तिकै छन्। उच्च शिक्षा हासिल गरेपछि पनि आफ्नो योग्यता र सीपअनुसारको रोजगारी नपाउँदा धेरै युवा विदेशिन बाध्य छन्। वैदेशिक रोजगारीमा जाने युवाको संख्या बढ्दा देशभित्र आवश्यक जनशक्तिको अभाव हुने र परिवार तथा समाजमा समेत दीर्घकालीन असर पर्ने गरेको छ।

त्यस्तै, नेपालको शिक्षा प्रणाली र श्रम बजारबीच पर्याप्त समन्वय नहुँदा धेरै युवाले अध्ययन गरेको विषयअनुसार रोजगारी पाउन सकेका छैनन्। उद्यम गर्न चाहने युवाका लागि लगानी, सहुलियतपूर्ण कर्जा, बजार र प्रशासनिक प्रक्रियासम्बन्धी समस्या पनि चुनौतीका रूपमा रहेका छन्।

युवालाई देशमै अवसर सिर्जना गर्न गुणस्तरीय शिक्षा, व्यावसायिक तथा प्राविधिक सीप, रोजगारीमुखी नीति र उद्यमशीलतामा लगानी बढाउन आवश्यक छ। सरकारी निकायले नीति निर्माण गर्दा युवाको सहभागिता सुनिश्चित गर्नुपर्ने देखिन्छ।

युवालाई समस्या होइन, सम्भावनाको स्रोतका रूपमा हेर्न सके नेपालले आर्थिक विकासको गति तीव्र बनाउन सक्छ। देशभित्रै सम्मानजनक रोजगारी, उद्यम र नेतृत्वको अवसर सिर्जना गर्नु नै युवाको ऊर्जा र प्रतिभालाई राष्ट्र निर्माणमा जोड्ने दीर्घकालीन आधार बन्न सक्छ।

सम्बन्धित समाचार