बौद्ध विश्वविद्यालयको ट्रान्सक्रिप्टमा संकाय परिवर्तन, विद्यार्थीको शैक्षिक भविष्यमाथि अन्योल

554 Shares

बुटवल । लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयले इन्जिनियरिङ, व्यवस्थापन, पर्यटनलगायतका विषय अध्ययन गरेका विद्यार्थीलाई फरक संकाय उल्लेख भएको ट्रान्सक्रिप्ट उपलब्ध गराएपछि विद्यार्थीहरू अन्योलमा परेका छन्। आफूले भर्ना हुँदा अध्ययन गरेको संकायभन्दा फरक संकाय प्रमाणपत्रमा उल्लेख भएपछि उच्च शिक्षा, सरकारी सेवा, बढुवा तथा पेसागत मान्यतामा समस्या पर्न सक्ने भन्दै विद्यार्थीले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

विश्वविद्यालयले यसअघि डेभलपमेन्ट स्टडिज एन्ड एप्लाइड साइन्स तथा सामाजिक शास्त्रअन्तर्गत सञ्चालन गर्दै आएका विभिन्न शैक्षिक कार्यक्रमलाई अहिले ‘प्रयुक्त बौद्ध अध्ययन’ (एप्लाइड बुद्धिस्ट स्टडिज) संकायअन्तर्गत राखेको छ। यस निर्णयपछि विशेषगरी इन्जिनियरिङ र व्यवस्थापन विषयका विद्यार्थी प्रभावित भएका हुन्।

विश्वविद्यालयको निर्णयले आफ्नो शैक्षिक योग्यताको पहिचान र प्रमाणपत्रको मान्यतामा असर पार्न सक्ने विद्यार्थीको गुनासो छ। उनीहरूले भर्ना हुँदाको संकाय र अध्ययन गरेको विषयअनुसार नै ट्रान्सक्रिप्ट उपलब्ध गराउनुपर्ने माग गरेका छन्।

एउटै ब्याचका विद्यार्थीको प्रमाणपत्रमा फरक संकाय

ललितपुरस्थित लुम्बिनी इन्टरनेसनल एकेडेमी अफ साइन्स एन्ड टेक्नोलोजीका विद्यार्थी नवीन अधिकारीले आफूले अध्ययन गरेको संकायभन्दा फरक संकाय उल्लेख भएको ट्रान्सक्रिप्ट प्राप्त भएपछि अन्योलमा परेको बताएका छन्।

त्यस्तै, विपद् व्यवस्थापन विषय अध्ययन गरेका प्रनेश श्रीवास्तवले पनि आफ्नो प्रमाणपत्रमा प्रयुक्त बौद्ध अध्ययन संकाय उल्लेख भएपछि समस्या भएको बताएका छन्। आफू बढुवा र विद्यावारिधिको प्रक्रियामा रहेकाले प्रमाणपत्रमा भएको संकाय परिवर्तनले भविष्यमा कस्तो असर पार्छ भन्ने विषयमा स्पष्ट जवाफ नपाएको उनको भनाइ छ।

विद्यार्थीहरूले विश्वविद्यालय र सम्बन्धित निकायसँग प्रमाणपत्रको मान्यता, समकक्षता तथा पेसागत योग्यताबारे स्पष्ट जानकारी माग गरेका छन्।

विश्वविद्यालय सभाको निर्णयपछि विवाद

गत असार २६ गते बसेको विश्वविद्यालय सभाको बैठकले शैक्षिक कार्यक्रमलाई मूल बौद्ध अध्ययन र प्रयुक्त बौद्ध अध्ययन गरी दुई भागमा वर्गीकरण गर्ने निर्णय गरेको थियो। सोही निर्णयअनुसार इन्जिनियरिङ, व्यवस्थापन, पर्यटन, ग्रामीण विकास, विपद् जोखिम व्यवस्थापन तथा कृषि वनसम्बन्धी कार्यक्रमलाई प्रयुक्त बौद्ध अध्ययन संकायअन्तर्गत राखिएको हो।

तर, प्राविधिक तथा व्यावसायिक विषयलाई बौद्ध अध्ययनसँग सम्बन्धित संकायअन्तर्गत राख्नुको शैक्षिक औचित्य र कानुनी आधारबारे पर्याप्त छलफल तथा अध्ययन नभएको भन्दै सरोकारवालाले प्रश्न उठाएका छन्।

विद्यार्थी र क्याम्पस सञ्चालकहरूको भनाइमा संकायको संरचना परिवर्तन गर्नुअघि सम्बन्धित विषयका नियामक निकाय, समकक्षता निर्धारण गर्ने संस्था तथा अन्य विश्वविद्यालयसँग समन्वय गर्न आवश्यक थियो।

समकक्षता र पेसागत मान्यताबारे चिन्ता

संकाय परिवर्तनले विद्यार्थीलाई भविष्यमा अन्य विश्वविद्यालयमा उच्च शिक्षा हासिल गर्न, सरकारी सेवामा प्रवेश गर्न, बढुवा हुन वा सम्बन्धित पेसागत मान्यता प्राप्त गर्न समस्या हुन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

विशेषगरी इन्जिनियरिङजस्ता प्राविधिक विषयको प्रमाणपत्रमा फरक संकाय उल्लेख हुँदा त्यसलाई सम्बन्धित निकायले कसरी मूल्याङ्कन गर्छ भन्ने प्रश्न उठेको छ। विद्यार्थीले अध्ययन गरेको विषय, तह र संकायबीच स्पष्ट सम्बन्ध कायम हुनुपर्ने सरोकारवालाको भनाइ छ।

यसअघि पनि विश्वविद्यालयका केही शैक्षिक उपाधिको समकक्षतासम्बन्धी विवाद देखिएको उल्लेख गर्दै उनीहरूले नयाँ निर्णयबाट थप समस्या सिर्जना हुन नदिन विश्वविद्यालयले स्पष्ट मापदण्ड सार्वजनिक गर्नुपर्ने बताएका छन्।

प्राविधिक त्रुटि सच्याउन सकिने विश्वविद्यालयको भनाइ

लुम्बिनी बौद्ध विश्वविद्यालयका रजिस्ट्रार इन्द्र काफ्लेले भने विश्वविद्यालय सभाको निर्णयअनुसार संकाय परिवर्तन गरिएको र ट्रान्सक्रिप्टमा संकाय फरक देखिएको विषय प्राविधिक त्रुटि भएको बताएका छन्।

उनका अनुसार ट्रान्सक्रिप्टमा भएको त्रुटि सच्याउन सकिन्छ र यसबाट विद्यार्थीलाई समस्या नपर्नेछ।

तर, विद्यार्थीले भने मौखिक आश्वासनभन्दा प्रमाणपत्रको मान्यता, समकक्षता र भविष्यमा पर्न सक्ने प्रभावबारे विश्वविद्यालयबाट औपचारिक तथा लिखित स्पष्टता खोजिरहेका छन्।

विद्यार्थीको भविष्य सुरक्षित गर्न माग

विश्वविद्यालयको शैक्षिक संरचना परिवर्तन गर्दा विद्यार्थीको शैक्षिक अधिकार र पेसागत भविष्यलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने सरोकारवालाको भनाइ छ। संकाय परिवर्तनको निर्णयले विद्यार्थीको प्रमाणपत्रको मान्यतामा असर नपर्ने सुनिश्चितता दिनुपर्ने उनीहरूको माग छ।

विश्वविद्यालयले विद्यार्थीको समस्या समाधान गर्न ट्रान्सक्रिप्ट सच्याउने प्रक्रिया स्पष्ट पार्नुका साथै सम्बन्धित सरकारी निकाय र समकक्षता निर्धारण गर्ने संस्थासँग समन्वय गर्नुपर्ने देखिएको छ।

विद्यार्थीको भविष्यसँग प्रत्यक्ष जोडिएको विषय भएकाले विश्वविद्यालयले निर्णयको शैक्षिक तथा कानुनी आधार स्पष्ट पार्दै प्रभावित विद्यार्थीलाई अन्योलबाट मुक्त गराउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।

सम्बन्धित समाचार